Twentse koeienmest verwarmt school en zwembad in Tubbergen

16-12-2025

De mestvergister van melkveehouder Gerald Elferink is een mooi voorbeeld van lokale duurzame opwek van warmte door biogas. Wat staat er de aankomende tijd nog meer op de planning voor Twents biogas?

 

“Twente zet grote stappen richting lokaal eigendom, duurzame warmte en biogas.”

De uitvoering van de Regionale Energiestrategie (RES) Twente krijgt steeds meer vorm. De grote lijnen zijn vastgesteld, en het is nu tijd om die om te zetten naar concrete acties. Tijdens een recent gesprek met Ineke, coördinator Gebouwde Omgeving, bespraken we de stand van zaken van de actielijn biogas en groengas.

 

Van plannen naar uitvoering

De actielijnen van RES Twente zijn klaar om verder uit te werken. Deze actielijnen sluiten goed aan bij de uitvoeringsagenda die hoort bij de Provinciale Energievisie.

Biogas en groengas: van visie naar praktijk

Voor biogas en groengas ligt in Twente inmiddels een plan van aanpak klaar waar gemeenten samen met alle betrokken partijen mee aan de slag willen. De focus ligt nu op de uitvoering van de actielijnen voor biogas, onder leiding van projectleider Marloes Nijland.

Een belangrijk onderdeel van die actielijnen voor biogas/groengas is het opstellen van gezamenlijke gemeentelijke regels. Daarmee kunnen gemeenten in Twente op een uniforme manier werken aan biogasprojecten, ook over gemeentegrenzen heen. Het streven is om dit te verankeren in gemeentelijk beleid, zodat overal dezelfde regels gelden bij vergunningverlening. Zo ontstaat een heldere en eerlijke basis voor zowel buurtvergisters als grootschalige installaties. Voor dit traject wordt een planMER opgesteld, en samen met West-Overijssel wordt gekeken naar de beste locaties voor vergisters in Overijssel.

 

Lokale kansen en draagvlak

Twente is een echte plattelandsregio met veel veehouderijen, en dat biedt kansen: de beschikbare mest kan worden ingezet om biogas te produceren. Dat draagt niet alleen bij aan duurzame energieproductie, maar helpt ook om stikstof en CO₂ drastisch te verminderen. 

Een opvallende ambitie is het streven naar 50% lokaal eigendom, ook bij warmteprojecten zoals biogasinstallaties. Dat is uniek — dit gebeurt voor biogas nog niet in Nederland en er bestaan dus nog geen regels voor. We willen ervoor zorgen dat het gas lokaal blijft en wordt ingezet voor de regio, bijvoorbeeld in historische dorpskernen zoals Ootmarsum, maar ook als back-up voor warmtenetten. Omdat de hoeveelheid biogas beperkt is, moeten we er zorgvuldig mee omgaan.

Waar biogas nu vaak wordt ingezet voor mobiliteit en industrie, wil Twente juist inzetten op lokale warmtevoorziening. Local4Local dus!

 

Slim omgaan met mest en infrastructuur

Bij de vergisting van mest is de schaal belangrijk. Koeienmest levert het meeste gas op als het snel wordt vergist, en dat kan vaak goed op het boerenbedrijf zelf of op een verzamelplek (biogas-hub) van meerdere boerenbedrijven. Door mest te verzamelen op één locatie kunnen grotere volumes biogas worden geproduceerd. Voor kippen-, varkens- en paardenmest ligt centrale vergisting meer voor de hand, omdat hiervoor op de erven vaak geen ruimte is.

Ook het bestaande gasnet biedt kansen: zo kan lokaal geproduceerd biogas uit centrale vergisters worden ingezet om complete dorpen te verwarmen. Daarbij is het belangrijk om rekening te houden met seizoensverschillen – in de winter is de vraag naar warmte groter, maar ook in de zomer moeten boeren van hun biogas af kunnen.

 

Een mooi voorbeeld

We maakten samen met NPRES en Cogas de korte video "Twentse koeienmest verwarmt school en zwembad". Lees het hele verhaal op de website van de nationale campagne 'Zet ook de knop om'.

Afbeeldingen

Cookie-instellingen